و بر اين قياس معاويه نيز جنود شقاوت ورود را به هفت قسم كرد و بر هرقسمى يكى را امير ساخت و نامهاى امراى او : عبد الرحمن بن خالد بن الوليد ، ابو الاعور السلمّى ، حبيب بن مسلمة الفهرى ، ذو الكلاع الحميرى ، عبيد اللّه بن [ 61 الف ] عمر بن الخطّاب ، شرحبيل بن سمط الكندىّ ، [ و ] حمزة « 1 » بن مالك الهمدانى [ است ] . و در لشكر معاويه سردار سواران عبد اللّه بن عمرو عاص بود ، و مهتر پيادگان مسلم بن عقبة المّرى ، و ضبط ميمنه تعلّق به عبيد اللّه بن عمر [ داشت ] و به روايتى ذو الكلاع حميرى به ضبط ميمنه متعيّن بود ، و در مسيره حبيب بن مسلمة الفهرى رايت رياست برافراشت . « 2 » و به عقيدهء صاحب مستقصى عبد اللّه بن عمر بر سواران سرور بود و عبد اللّه بن عمرو بن عاص ضبط ميمنه مىنمود . و به روايتى لواء معاويه را عبد الرحمن بن خالد داشت . و قولى آنكه در ميان هرقبيله از قبايل عرب در طرفين سردارى تعيين نموده بود كه به امر و نهى ايشان مىپرداخت و مهمّى كه روى مىنمود به كفايت مقرون مىساخت . و اسامى سرداران شاه مردان بعد از آن هفت نفر كه مذكور شد اين است : سليمان بن صرد الخزاعى [ به سپهسالارى جناح راست پياده‌نظام ] ، « 3 » حارث بن مرّة العبدى [ به سپهسالارى جناح چپ پياده‌نظام ] ، حضين بن منذر [ به سردارى بكريان بصره ] ، احنف بن قيس التميمى [ به سردارى تميميان بصره ] ، عمرو بن الحمق الخزاعى [ به سردارى خزاعيان ] ، نعيم بن هبيرة الشيبانى [ به سردارى بكريان كوفه ] ، اعين بن ضبيعه [ به سردارى بنى عمرو و بنى حنظله بصره ] ، جارية بن قدامة السعدى [ به سردارى بنى سعد و بنى رباب بصره ] ، رفاعة بن شدّاد [ به سردارى بجيله ] ، يزيد بن رويم الشيبانى [ به سردارى ذهل كوفه ] ، عدىّ بن حاتم الطائىّ [ به سردارى قضاعه و طىّء ] ، جندب بن زهير [ به سردارى از دو يمن ] ، عمرو بن مرصد حارث ، الاعور بن عطارد ، شدّاد الهلال « 4 » ، شريح بن هانى ، عمرو بن حنظله [ به سردارى بنى عبد قيس بصره ] ، حصين بن نمير ، خزيمة بن جابر ، صعصعة بن صوحان ، عبد اللّه بن طفيل [ بكائى ، به سردارى بنى قيس كوفه ] ، عمرو بن مسعود السقفى ، مفصل بن قيس ، عامر بن وائلة ، ابو ايّوب الانصارى ، ابو الهيثم بن التّيهان . و اسامى امراى سپاه معاويه غير از آنچه مذكور شد اين است : ضحّاك بن قيس [ فهرى ، به سردارى دمشقيان ] ، زفر بن حارث [ به سردارى اهل قنّسرين ] ، مسلمة بن خالد ، « 5 » بسر « 6 » بن ارطاة ، حابس بن سند طائى [ به سردارى پيادگان جناح راست ] ، حسّان بن بحدل « 7 » كلبى [ به

--> ( 1 ) . م : حمير . ( 2 ) . آرايش جنگى معاويه در پيكار صفين ( ص 282 به بعد ) به طور كامل توصيف شده است . ( 3 ) . مناصب اين اميران از پيكار صفّين نقل مىشود . ( 4 ) . پيكار صفين : قبيضة بن شدّاد الهلال . ( 5 ) . پيكار صفين : فحله . ( 6 ) . هرسه نسخه : بشر بن . ( 7 ) . هرسه نسخه : جندل كلبى .